Profilaktyka upadków u osób starszych

U osób starszych najczęstszą przyczyną poważnych urazów są upadki. Wraz z wiekiem słabną mięśnie, stawy, więzadła, pogarsza się wzrok i słuch, zmienia się tempo reakcji na bodźce docierające z otoczenia. Wszystko to sprawia, że seniorzy z roku na rok są coraz bardziej zagrożeni ryzykiem upadków i ich przykrych konsekwencji. Jak się przed tym chronić? Najlepszym sposobem jest profilaktyka upadków u osób starszych.

Czynniki ryzyka upadków

Aby odpowiednio zapobiegać upadkom, trzeba wiedzieć, co najczęściej do nich prowadzi. Czynniki ryzyka upadków to przede wszystkim:

  • choroby układu nerwowego, moczowo-płciowego, choroby sercowo-naczyniowe, metaboliczne, schorzenia zwyrodnieniowe;
  • osłabienie po przebytych infekcjach;
  • polipragmazja;
  • czynniki zewnętrzne: złe oświetlenie, nieodpowiednie obuwie, bałagan, kable i luźne dywaniki na podłodze, za wysokie progi;
  • wiek;
  • płeć żeńska.

Ogólnie przyczyny upadków można podzielić na wewnętrzne i zewnętrzne. Te pierwsze dotyczą zmian fizjologicznych związanych z wiekiem oraz chorób osób starszych. Zewnętrzne są natomiast modyfikowalne i nie mają związku z wiekiem.

Wielokierunkowa profilaktyka upadków u osób starszych

Profilaktyka u osób starszych powinna przebiegać wielokierunkowo, żeby przynosiła najlepsze efekty. Powinna być skierowana na:

  • wzmacnianie mięśni i stawów oraz pracę nad postawą i równowagą,
  • usunięcie zewnętrznych czynników ryzyka,
  • kontrolę ogólnego stanu zdrowia seniora,
  • weryfikację przyjmowanych leków.

Trening wzmacniający, wytrzymałościowy, rozciągający

Jedną z najskuteczniejszych metod minimalizowania ryzyka upadków jest trening pod okiem fizjoterapeuty. Pomoc specjalisty jest niezbędna, żeby ćwiczenia zostały dobrane do indywidualnych możliwości i ograniczeń starszej osoby. Pomoże wykluczyć prawdopodobieństwo nieprawidłowego wykonywania ćwiczeń, które mogłoby przynieść więcej szkód niż pożytku.

Kompletny trening powinien obejmować ćwiczenia:

  • wytrzymałościowe,
  • rozciągające,
  • siłowe,
  • równoważne.

Regularnie stosowane mogą obniżyć ryzyko upadku nawet o 40%. Fizjoterapeuta powinien też w ramach terapii uczyć seniora technik bezpiecznego upadku.

Eliminacja zewnętrznych czynników ryzyka

Jednym z najprostszych sposobów na zapewnienie osobie starszej większego bezpieczeństwa jest wyeliminowanie z jej otoczenia wszystkiego, co utrudnia swobodne przemieszczanie się lub stwarza ryzyko potknięcia/ poślizgnięcia się. Warto więc sprawdzić, czy senior ma w mieszkaniu odpowiednie oświetlenie, czy przypadkiem na podłodze nie leżą luźne dywaniki, maty albo kable. Dobrze jest wymienić wannę na prysznic i położyć w kabinie matę antypoślizgową, a na ścianie zamontować uchwyt i siedzenie. Jeśli progi między pomieszczeniami są wysokie, trzeba je usunąć.

Praktyczne okazuje się też sprawdzenie, czy rzeczy, z których senior często korzysta, znajdują się w zasięgu jego ręki. Nie powinien musieć wchodzić na stołek, żeby się do nich dostać. Czasem wymaga to wymiany wysokich słupków na niższe komody.

Profilaktyka upadków u osób starszych obejmuje też wyręczanie ich w czynnościach takich jak zdejmowanie czy zawieszanie zasłonek oraz wyposażenie ich w odpowiednie obuwie. Odpowiednie, czyli stabilne, z solidną podeszwą, szeroką cholewką i protektorem.

Kontrola ogólnego stanu zdrowia seniora

Duże znaczenie w profilaktyce upadków ma też kontrolowanie ogólnego zdrowia seniora. Chodzi o regularny kontakt z lekarzem rodzinnym i specjalistami. Ważne jest okresowe badanie wzroku i dobieranie odpowiednich szkieł korekcyjnych przez okulistę. Konieczne jest stabilizowanie pracy układu sercowo-naczyniowego i samego ciśnienia krwi.

Dbałość o zdrowie to szerokie pojęcie i oczywiście powinna obejmować nie tylko wizyty u lekarza, ale też odpowiednią dietę, higieniczny tryb życia, odpowiednią ilość snu i aktywności fizycznej. Te czynniki mają bezpośrednie przełożenie na samopoczucie seniora i stan jego zdrowia.

Weryfikacja przyjmowanych leków

Wielu seniorów każdego dnia przyjmuje duże ilości różnych leków i suplementów. Niestety, jeśli nie są one weryfikowane przez lekarza, mogą wchodzić ze sobą w reakcje, wywołując poważne skutki uboczne. Czasem są one tak silne, że stają się zagrożeniem nie tylko dla zdrowia, ale nawet życia seniora. Bardzo ważne jest więc konsultowanie z lekarzem wszystkich przyjmowanych środków farmaceutycznych, także leków przeciwbólowych lub suplementów.

Profilaktyka upadków u osób starszych to zdecydowanie najlepszy możliwy sposób, żeby ograniczyć ryzyko wystąpienia urazu. Zapobieganie upadkom wymaga jednak podjęcia szeregu różnych działań i współpracy z lekarzami. Ogromną pomocą dla seniora może być też rodzina. Z pewnością, stosowanie wymienionych wyżej rad, przełoży się też na lepsze zdrowie i większy komfort życia starszej osoby.

Share:

You may also like

Dodaj komentarz